ഗ്രാമസഭ
തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ (ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ) അടിസ്ഥാന തലത്തിലുള്ള ജനകീയ കൂട്ടായ്മയും തീരുമാനമെടുക്കൽ സഭയുമാണ് ഗ്രാമസഭ.
ഗ്രാമസഭയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
1. ഘടന
അംഗങ്ങൾ: ഒരു പഞ്ചായത്ത് വാർഡിലെ വോട്ടർപട്ടികയിൽ പേരുള്ള മുഴുവൻ ആളുകളും ആ വാർഡിലെ ഗ്രാമസഭയിലെ അംഗങ്ങളാണ്.
അധ്യക്ഷൻ: അതത് വാർഡ് മെമ്പർ/കൗൺസിലർ ആണ് ഗ്രാമസഭയുടെ അധ്യക്ഷൻ (പ്രസിഡന്റ്).
കൺവീനർ: ഗ്രാമസഭയുടെ നടപടികൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നത് പഞ്ചായത്ത് ചുമതലപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് (കൺവീനർ).
2. ഗ്രാമസഭയുടെ പ്രധാന ചുമതലകളും അധികാരങ്ങളും
വികസന പദ്ധതികൾ: പഞ്ചായത്തിന്റെ വികസന പദ്ധതികളും നിർദ്ദേശങ്ങളും ചർച്ച ചെയ്യുകയും മുൻഗണനാ ക്രമം തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്യുക.
ഗുണഭോക്താക്കളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്: വിവിധ സർക്കാർ/പഞ്ചായത്ത് ആനുകൂല്യങ്ങൾക്കും പദ്ധതികൾക്കുമുള്ള അർഹരായ ഗുണഭോക്താക്കളെ (Beneficiaries) തിരഞ്ഞെടുക്കുക.
ബജറ്റും കണക്കുകളും: പഞ്ചായത്തിന്റെ വരവുചെലവ് കണക്കുകളും ബജറ്റും വാർഷിക പദ്ധതികളും പരിശോധിക്കുക.
സമൂഹ ഓഡിറ്റ് (Social Audit): വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ സുതാര്യത ഉറപ്പുവരുത്തുകയും നടപ്പിലാക്കിയ പദ്ധതികളുടെ ഗുണനിലവാരം വിലയിരുത്തുകയും ചെയ്യുക.
3. യോഗങ്ങൾ
ഒരു വർഷത്തിൽ കുറഞ്ഞത് 4 തവണയെങ്കിലും (മൂന്ന് മാസത്തിലൊരിക്കൽ) ഗ്രാമസഭ യോഗം ചേരേണ്ടതുണ്ട്.
കോറം (Quorum): ഗ്രാമസഭ യോഗം നടത്തുന്നതിന് ആ വാർഡിലെ ആകെ വോട്ടർമാരുടെ കുറഞ്ഞത് 10% എങ്കിലും പങ്കെടുക്കേണ്ടതുണ്ട് (ഇതിൽ സ്ത്രീകളുടെ പങ്കാളിത്തവും ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ട്).